Sluiten
Selecteer uw taal

Unfortunately, the page you are trying to access does not exist.

Vind de website van uw Coloplast vestiging

Inleiding

In dit onderdeel geven we u een handig overzicht van de belangrijkste vraagstukken omtrent een stoma-operatie. U vindt hier verwijzingen naar de anatomie en de organen die hierbij betrokken zijn, de meest voorkomende complicaties waar uw patiënten last van kunnen krijgen, en handige tips en materialen om ze te helpen. 

 


Anatomie en fysiologie

Het spijsverteringsstelsel Het spijsverteringsstelsel Het spijsverteringsstelsel is een van de belangrijkste orgaanstelsels van het lichaam. Het spijsverteringsstelsel staat in voor het verteren en verwerken van voedsel. Meer over het spijsverteringsstelsel
Sluiten

Anatomie en fysiologie van het spijsverteringsstelsel

Spijsverteringsstelsel

 
Het spijsverteringsstelsel is ongeveer negen meter lang, loopt van de mond tot de aars, en is verdeeld in verschillende stukken. Elk deel verwerkt het voedsel op een specifieke wijze, om het voor te bereiden voor het volgende deel van het spijsverteringsstelsel, tot het afval uiteindelijk het darmstelsel verlaat als feces.

Functies van het spijsverteringsstelsel:

  • Mechanische en chemische afbraak van voedsel in basisvoedingsstoffen
  • Absorptie van voedingsstoffen in het bloed
  • Verwerking en verwijdering van afval

Een aantal organen werken samen met het spijsverteringsstelsel door vloeistoffen en enzymen te produceren die de spijsvertering bevorderen:

  • Speekselklieren in de mond
  • Maagsappen in de maag
  • Lever en galblaas
  • Pancreas

 

Het maag-darmkanaal omvat:

  • Mond
  • Slokdarm
  • Maag
  • Dunne darm – nuchtere darm (jejunum) & kronkeldarm (ileum)
  • Dikke darm – karteldarm (colon)
  • Endeldarm (rectum)
  • Aars (anus)

 

De darmwand bestaat uit verschillende lagen

 

De dunne darm is bij volwassenen ongeveer 5–7 m lang. Hij is verdeeld in drie stukken:

  • Twaalfvingerige darm (duodenum)
  • Nuchtere darm (jejunum)
  • Dunne darm (ileum)

De nuchtere darm en de dunne darm zijn met de buikwand verbonden door het darmvlies. Het darmvlies bevat slagaders, aders en lymfekanalen die zorgen voor het transport van zuurstof en voedingsstoffen van en naar de dunne darm.

 

De dikke darm is bij volwassenen ongeveer 1–2 m lang. Hij is verdeeld in zes stukken:

  • Colon ascendens
  • Colon transversum
  • Colon descendens
  • Sigmoïd, het S-vormige gedeelte
  • Endeldarm (rectum): het einde van het spijsverteringsstelsel. Stoelgang wordt opgehoopt in de ampulla recti. Een volle ampulla geeft aandrang om de darm te ledigen.
  • Aars, eindopening van het spijsverteringsstelsel
Sluiten
Het urinestelsel Het urinestelsel Het urinestelsel is een ander heel belangrijk orgaanstelsel van het lichaam. Het urinestelsel speelt een rol bij de vloeistof- en elektrolytenbalans en de uitscheiding van urine. Meer over het urinestelsel
Sluiten

Het urinestelsel

Het urinestelsel

De algemene functie van het urinestelsel is urine produceren en afvoeren, afvalproducten verwijderen en de vloeistofbalans van het bloed regelen. Het volledige urinestelsel bevindt zich achter het spijsverteringsstelsel.

 

Het urinestelsel bestaat uit:

  • Twee nieren
  • Twee urineleiders
  • Blaas
  • Urinebuis

De nieren zijn twee boonvormige structuren die het bloed doorlopend filteren, afvalproducten en overtollig water verwijderen en de vloeistof- en elektrolytenbalans bewaren. Dit filterproces leidt tot de productie van urine.

 

De urineleiders zijn kanalen die de urine van de nieren naar de blaas voeren.

 

De blaas heeft een dubbele functie. Ze is zowel een reservoir waarin urine wordt opgeslagen, als een pomp die urine uit het lichaam verwijdert. De spier in de blaaswand perst de urine naar buiten.

 

De urinebuis is een kanaal dat de blaas verbindt met de buitenkant van het lichaam.

Sluiten

Voor de stoma-operatie

Stoma markering Een stoma markeren voor de operatie Een goed geplaatste stoma kan een groot verschil maken in de levenskwaliteit van de patiënten. Een goede stomalocatie is makkelijk zichtbaar voor de patiënt, zorgt ervoor dat het opvangzakje veilig kan worden aangebracht en dat de patiënten zich vrij kunnen bewegen – essentieel om complicaties te vermijden. Een stomalocatie markeren
Sluiten

Een stoma markeren voor de operatie

Stoma markeringEen preoperatieve markering om de optimale stomalocatie te selecteren, is belangrijk voor de levenskwaliteit van de patiënt. Een goede locatie kan potentiële problemen zoals lekkage, pasproblemen, huidirritatie, pijn en psychologische/emotionele gezondheidsproblemen helpen beperken.

Bij het markeren van de stomalocatie is het belangrijk rekening te houden met de dynamiek van het lichaam. Het lichaam verandert door verschillende factoren, zoals verschillende posities en littekenvorming. Huidplooien en –vouwen in de buurt van de stoma moeten vermeden worden. Ook de levensstijl en de activiteiten van de patiënt zullen de stomalocatie beïnvloeden.

Alvorens de locatie te markeren, moet rekening worden gehouden met deze vier factoren:

  1. Fysieke conditie:
    Lichaamsbouw, huidig gewicht en recente gewichtsveranderingen, rechts- of linkshandigheid en gezichtsvermogen
  2. Sociale activiteiten:
    Beroep, fysieke houding op het werk, sport, hobby’s, favoriete kledij, culturele en religieuze aspecten
  3. Te vermijden zones:
    Uitstekende botten, huidplooien, littekens van eerdere operaties, de navel, de gordellijn en huidzones die bestraald en heel gevoelig zijn (atrofie)
  4. Zichtbaarheid:
    De stoma moet geplaatst worden op een locatie die de patiënt kan zien en bereiken. Anders kan de patiënt zijn/haar stoma niet zelf verzorgen en heeft hij/zij hulp nodig om het opvangmateriaal te vervangen.

Een stoma verandert de lichaamsfuncties en het uitzicht van het lichaam. Maar als zorgverleners – zoals de stomaverpleegkundige en de chirurg – samenwerken om goede zorg te verstrekken aan de eindgebruikers, worden de kansen op een goed resultaat voor de patiënt aanzienlijk verhoogd.


Sluiten
Verschillende soorten stoma’s Verschillende soorten stoma’s Er bestaan drie soorten stoma's, elk met een ander doel. Lees verder om te weten waar ze meestal geplaatst worden en waar ze voor dienen. De drie soorten stoma's
Sluiten

Drie soorten stoma's

Deze drie soorten stoma's zijn:

- Colostoma
- Ileostoma
- Urostoma

 

Vorming van een stomaColostoma

Bij een colostoma-operatie wordt de stoma gemaakt door een gedeelte van uw dikke darm naar het oppervlak van uw buik te verplaatsen. Een colostoma wordt meestal aangebracht aan de linkerkant van uw buik. De ontlasting in dit gedeelte van het darmstelsel is vast, en omdat een stoma geen spier heeft die de stoelgang controleert, moet die worden opgevangen in een stomazakje.

 

Er zijn twee verschillende soorten colostoma-operaties: eindstandig colostoma en dubbelloops colostoma.

 

Eindstandig colostoma
Als delen van uw dikke darm (colon) of endeldarm (rectum) verwijderd zijn, wordt de stoma gemaakt door het resterende deel van de dikke darm naar het oppervlak van de buik te brengen. Een eindstandig colostoma kan tijdelijk of permanent zijn. De tijdelijke oplossing wordt voornamelijk gebruikt als het zieke gedeelte van de darm verwijderd is en het resterende gedeelte van de darm moet rusten voordat de uiteinden hiervan weer aan elkaar worden bevestigd. De permanente oplossing wordt gebruikt als het te riskant of onmogelijk is om de twee gedeelten van de darm weer aan elkaar te bevestigen.

 

Dubbelloops colostoma
Bij een dubbelloops colostoma wordt uw darm boven de huid getild en op zijn plaats gehouden door een stomabrug. Er wordt een opening aangebracht in de blootgestelde darmlus en vervolgens worden de uiteinden naar beneden gerold en op de huid vastgenaaid. Zodoende bestaat een dubbelloops stoma in feite uit twee stoma's die aan elkaar worden bevestigd. Een dubbelloops colostoma is meestal een tijdelijke ingreep die wordt uitgevoerd in acute situaties. Hij wordt ook gebruikt om een chirurgische verbinding in de darm te beschermen.

 

Ileostoma

Bij een ileostoma-operatie wordt een gedeelte van de dunne darm, het ileum of de kronkeldarm, naar het oppervlak van uw buik gebracht om de stoma te vormen. Een ileostoma wordt meestal aangebracht als het uiteinde van de dunne darm ziek is. Meestal wordt een ileostoma aan de rechterkant van uw buik geplaatst.

 

De ontlasting in dit gedeelte van het darmstelsel is meestal vloeibaar, en omdat een stoma geen spier heeft die de stoelgang controleert, moet die worden opgevangen in een opvangzakje.

 

Er zijn twee verschillende soorten ileostoma-operaties:

Eindstandig ileostoma

Eindstandig ileostoma

Een eindstandig ileostoma wordt gebruikt als een gedeelte van uw dikke darm (colon) is verwijderd (of moet rusten). Het uiteinde van uw dunne darm wordt door de buikwand naar buiten gebracht om de stoma te vormen. Een eindstandig ileostoma kan tijdelijk of permanent zijn.

De tijdelijke oplossing wordt voornamelijk gebruikt als het zieke gedeelte van de darm verwijderd is en het resterende gedeelte moet rusten voordat de uiteinden hiervan weer aan elkaar worden bevestigd. De permanente oplossing wordt gebruikt als het te riskant of onmogelijk is om de twee gedeelten van de darm weer aan elkaar te bevestigen.

Dubbelloops ileostoma

Dubbelloops ileostoma

Bij een dubbelloops ileostoma wordt een lus van de dunne darm naar buiten gebracht en op zijn plaats gehouden door een stomabrug. Er wordt een opening aangebracht in de blootgestelde darmlus en vervolgens worden de uiteinden naar beneden gerold en op de huid vastgenaaid. Zodoende bestaat een dubbelloops ileostoma in feite uit twee stoma's die aan elkaar worden bevestigd.

Een dubbelloops ileostoma is meestal tijdelijk en wordt gebruikt om een chirurgische verbinding in de darm te beschermen. Als hij tijdelijk is, zal de opening later weer gesloten of verwijderd worden door middel van een operatie.

 

UrostomaUrostoma

Als uw blaas of urinestelsel beschadigd of ziek is en u niet op een natuurlijke manier kunt urineren, heeft u een urine-omleiding nodig. Dit wordt ook wel een urostoma, een 'ileal conduit' of een 'Bricker-blaas' genoemd. Een geïsoleerd gedeelte van de darm wordt naar het oppervlak aan de rechterkant van uw buik gebracht en het andere uiteinde wordt dichtgenaaid. De urineleiders worden losgemaakt van de blaas en gekoppeld aan het geïsoleerde gedeelte van de darm. Omdat dit gedeelte van de darm te klein is om als reservoir te fungeren en omdat er geen spier of ventiel is om het urineren te controleren, wordt de urine opgeslagen in een urostomazakje.

Sluiten

Complicaties bij een stoma

Peristomale huidaandoeningen Peristomale huidaandoeningen zijn de meest voorkomende complicaties bij stomapatiënten. Ze zijn goed voor een derde van alle bezoeken aan de stomaverpleegkundigen. De meest voorkomende oorzaak is chemische irritatie omwille van lekkage. Meer over peristomale huidgezondheid
Sluiten

Peristomale huidaandoeningen

De peristomale huid moet al tijdens de post-operatieve fase worden gecontroleerd. Dat is van cruciaal belang om ervoor te zorgen dat de huid gezond blijft, en, in geval van een huidaandoening, dat een gepaste en constante verzorging onmiddellijk kan worden opgestart.

 

De Ostomy Skin Tool is ontwikkeld samen met stomaverpleegkundigen in de Global Advisory Board om een correcte beoordeling van de peristomale huid te verzekeren.

 

Hij bestaat uit twee delen: de DET-score en de AIM-gids;

  • De DET-score (Discolouration, Erosion, Tissue overgrowth – verkleuring, erosie, woekerend weefsel) biedt een gestandaardiseerde en gevalideerde wijze om de toestand van de peristomale huid te beoordelen volgens objectieve criteria.
  • AIM-gids (Assessment, Intervention, Monitoring – beoordeling, interventie, monitoring)  – biedt een indeling van de peristomale huidaandoening afhankelijk van de oorzaak, en biedt zorgadvies. De gids is gebaseerd op een grondig literatuuronderzoek.

 

Deze tool is ontworpen om u te helpen om:

  • De peristomale huid aan het einde van de beoordeling te evalueren op basis van de gevalideerde DET-score
  • Het meest geschikte opvangmateriaal en de meest geschikte peristomale huidverzorgingsroutine te identificeren
  • U en uw collega’s een gemeenschappelijke terminologie te verschaffen om peristomale huidaandoeningen te beschrijven 

 

Als u meer wilt vernemen over de DET-score en de AIM-gids, gelieve Coloplast te contacteren

Sluiten
Vroege complicaties na een stoma-operatie Net als bij elke operatie kunnen zich ook na een stoma-operatie meteen complicaties voordoen. Vroege complicaties
Sluiten

Vroege complicaties na een stoma-operatie

BloedingBloeding

  • Vroegste complicatie
  • Stopt meestal spontaan

Gebruik zachte materialen die in koud water zijn gedrenkt om de bloeding te stoppen. Als de bloeding niet stopt, kan het noodzakelijk zijn het bloedende bloedvat te ligeren/af te binden.

OedeemOedeem

  • Kan voorkomen na de operatie

  • Verdwijnt meestal na 1-2 weken
  • Gebruik een kneedbare ring of pasta om het opvangmateriaal goed op zijn plaats te houden

Maak incisies/inkepingen in de huidplaat om ervoor te zorgen dat die flexibel is en niet in de slijmvliezen snijdt.

NecroseIschemie/necrose

  • Slechte of onderbroken bloedtoevoer omwille van complicaties bij de operatie
  • Moet nauwgezet in de gaten worden gehouden
  • Als gezond weefsel wordt waargenomen, zal het necrotisch weefsel worden afgestoten. Zoniet moet er opnieuw geopereerd worden

LoslatingLoslating

Kenmerken van een loslating:

  • Gedeeltelijk of volledig
  • Ondiep of diep
Twee opties voor verzorging:
  • Open drainage door het opvangmateriaal te bevestigen aan de buitenrand van de loslating
  • Vochtige wondgenezing van de loslating onder de huidplaat.

FistelFistel

  • Een fistel is een kanaal dat zich spontaan ontwikkelt tussen twee structuren die normaal niet verbonden zijn
  • Spontane fistels vormen zich als gevolg van hetzij een onderliggende interne ziekte, hetzij een extern trauma. Prikkelbare darmsyndromen zoals de ziekte van Crohn zijn een veelvoorkomende oorzaak
  • De behandeling is hetzij conservatief, hetzij chirurgisch

Conservatieve behandeling:

  • De vloeistof- en elektrolytenbalans verzekeren
  • De sepsis onder controle houden met antibiotica
  • Totale parenterale voeding om de fisteloutput te verminderen
  • De fistel draineren

 

 

Sluiten
Latere complicaties Complicaties kunnen zich na een stoma-operatie ook op lange termijn voordoen. Latere complicaties
Sluiten

Latere complicaties na een stoma-operatie

StomaretractieStomaretractie

Een teruggetrokken stoma bevindt zich onder het huidniveau, en wordt gewoonlijk veroorzaakt doordat een te kort stuk darm is gebruikt

Verzorging:

  • Convexe huidplaat, kneedbare ring of pasta
  • Als overgewicht/obesitas de oorzaak is, moet gewichtsverlies worden aangemoedigd
  • Irrigatie in geval van een colostoma
  • Een verdere chirurgische ingreep kan noodzakelijk zijn.

HerniaHernia

  • Een uitstulping rond de stoma kan een echte, een glijdende of een “onechte” hernia zijn
  • Echte hernia: een darmlus komt uit de opening in de buikwand
  • Glijdende hernia: een deel van de darm die werd gebruikt om de stoma te creëren, raakt in een lus in het onderhuidse vetweefsel
  • “Onechte” hernia: de verhoogde abdominale druk veroorzaakt een uitstulping aan de zijkant van het lichaam omwille van de verzwakte buikwand – dit is de meest voorkomende oorzaak.

StomaprolapsStomaprolaps

  • Het deel van de darm dat werd gebruikt om de colostoma te creëren, is bijna binnenstebuiten gekeerd en naar buiten geduwd.

  • Kan behandeld worden door het uitstulpende deel zachtjes terug in de buik te duwen
  • Indien de prolaps oedemateus is, moet u ijs gebruiken om de bloedstroom te beperken en suiker om het oedeem te verkleinen
  • Chirurgische herstelling kan nodig zijn

StenoseStenose

  • De stoma is oedemateus, paddestoelvormig en glanzend
  • De uitwerpselen worden uitgestoten in de vorm van een dunne reep; de blokkering is te wijten aan een weefselvernauwing rond de stoma
  • Kan worden behandeld door de darm te verwijden.
  • Indien dit op huidniveau is, kan plaatselijke chirurgie noodzakelijk zijn

Granuloma’sGranuloma’s

  • Granuloma’s aan de slijmvliezen zijn te zien aan de overgang tussen de stoma en de huid
  • Mogelijke oorzaken zijn chemische of mechanische irritatie
  • Kan behandeld worden door de getroffen gebieden te bedekken met zilvernitraat
  • Diathermie (elektrisch verwarmen)
  • Laserbehandeling
Sluiten
Sluiten

Gratis proefpakket - voorbehouden aan eindgebruikers en professionele zorgverleners

Dank u voor uw aanvraag

Uw aanvraag werd goed ontvangen.

Bekijk desktop versie